Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Sitesi

  • Yazıtipi boyutunu arttır
  • Varsayılan yazıtipi boyutu
  • Yazıtipi boyutunu azaltır
Anasayfa Çocuk Gelişimi
ÇOCUK GELİŞİMİ



Cinsel Gelişim Teorileri

e-Posta Yazdır

Cinsel gelişimle ilgili kavramların daha kolay anlaşılmasında bir çocuğun kız ya da erkek olarak takınacağı tutum, rol ve davranış biçimlerine ait yapılacak yönlendirmelerin önemli olduğu bir gerçektir. Bu yönlendirmenin sağlıklı olabilmesi için cinsel gelişim teorilerinin ele alınması önemli rol oynar.

Cinselliğin gelişimi üzerine beş teori vardır:

Bilişsel - gelişimsel teorisi
Sosyal öğrenme teorisi
Psikoanalitik teori
Bilgi-işleme teorisi (cinsiyet şemaları)
Öğrenme teorisi (operant koşullanma teorisi)

Bilişsel–gelişimsel teorisi: Lawrence Kohlberg, Piaget’in teorisini dayanak alan alternatif bir cinsel gelişim teorisi ortaya atmıştır. Bu teori, çocukların cinsiyeti anlayışında bilişsel yöne çekerek çocukların cinselliği tam olarak anlamaları için üç aşamanın geçmesi gerektiğini vurgular.

Bilişsel-gelişimsel teorisine göre (Kohlberg 1966, Piaget 1950) çocuklar fiziksel açıdan kız ve erkek olarak seksüel şemaların oluşmasıyla ilk önce erkek-kadın ayırımını öğrenirler ve kendilerinin kız veya erkek olduklarını anlarlar. Daha sonra çocuk, kendi cinsiyetinin sabit kalacağını ve kendi cinsiyetiyle büyüyeceğini anlar. Son olarak da çocuk, insanların saç stili, giyim, faaliyet gibi yüzeysel birtakım değişiklikler yapsalar da cinsiyetlerinin aynı kalacağını anlar. Bu son aşama, cinsel korunumun kazanıldığı yani altı-yedi yaş civarı olarak tanımlanır.

Devamını oku...
 

Çocuğun Konuşma Dönemi ve Konuşma Öncesi Dönem

e-Posta Yazdır
KONUŞMA ÖNCESİ DÖNEM

1. Yeni doğan dönemi (ağlama)

2. Gığıldama dönemi

3. Mırıldanma dönemi

4. Mırıldanmanın tekrarı dönemi

5.Başkalarının seslerini taklit dönemi

KONUŞMA DÖNEMİ

1. Ses, sözcük dönemi

2. Tek sözcük dönemi

3. İki sözcüklü ifadeler dönemi

4. Üç ve daha fazla sözcüklü ifadeler dönemi

5. Gramer kurallarına uygun konuşma dönemi

Konuşma Öncesi Dönem

Konuşma öncesi dönem; yeni doğan dönemi (ağlama), gığıldama, mırıldanma, mırıldanmanın tekrarı dönemlerinden oluşur.

Yenidoğan dönemi (ağlama / 0-2 Ay):

Çocuğun çıkardığı ilk sesler onun ihtiyaç ve isteklerinin göstergesidir. Çocukların çıkardığı bütün sesler konuşma için gerekli değildir. Yenidoğanın davranışlarının çoğu istem dışıdır. Konuşmanın gelişimi için arama, emme, yutma refleksleri önemlidir. Beslenme ile ilgili olan bu reflekslerin sürekli tekrarlanması, ağlama ve seslenme sonucunda, bebek konuşma sesi üretimi için gerekli olan nefes alma ve ağız-yüz yapılarını kazanır. Konuşma mekanizmasının asıl görevi, nefes alma ve beslenmedir. İlk 3 haftada çıkarılan sesler; farklılaşmamış, amaçsız, anlamsız rastgele seslerdir. İkinci 3 haftalık dönemde farklılaşmış sesler ortaya çıkar. Çıkarılan bu sesler, uyarıcı ile ilişkili olup genellikle açlık ve rahatsızlık ağlamalarıdır. Ağlama, bebeğin ihtiyaç ve isteklerini belirten ilk tek iletişim yoludur. 1. ayın sonunda anne, sesin farklılığına göre ağlamanın nedenini (açlık, kızgınlık, acı) belirleyebilir. Çıkarılan sesler, anlam yönünden incelendiğinde ham sözcüklerin başladığı; bebeğin başkalarının sesine tepki gösterdiği dönem olduğu görülür.

Devamını oku...
 

0-12 Yaş Çocuklarında Dilin Kullanılması

Yazdır

Konuşmayı ve diğer insanları anlamayı öğrenmek, çocukların geliştirdiği en karmaşık yeteneklerindedir. Dili kullanmanın bir amaca yönelik işlevi vardır. Dilin işlevi; insanın neden konuştuğu ile ilgili öğrenme, isteme gibi amaçlarla ilgilidir. Çocukların hepsi konuşma öncesi sesler çıkarır. Çocukların; duygularını, düşüncelerini, ilgilerini, isteklerini ifade etmek için iletişime girmeleri gerekir. İletişim; Başkalarının söylediklerini anlamalarını, Sözcük dağarcığı geliştirmelerini, Sözcükleri doğru olarak telaffuz etmelerini ve anlaşılır bir cümle yapısını kavramalarını sağlar.

İletişim için; konuşma sırasında göz kontağı kurma ve sürdürme, konuşmayı başlatma, sıra ile konuşma, bir konu üzerinde konuşmayı sürdürme ve konuşmayı bitirme, zamanı ve durumu konuya uygun konuşma gibi anlatım becerilerinin öğrenilmiş olması gerekir.

Bebeğin ilk hareketleri ve sesleri ile iletişim başlar. Hayatın ilk birkaç ayında bebekler, konuşmanın temeli olan ağlama ve anlamsız sesler çıkararak iletişim kurarlar. İlerleyen süreçte söylenenleri anlamaya, tek kelimelerle kendini ifade etmeye, cümleler kurarak konuşmaya, kendini anlatmaya çalışır.

Çocuklara dil ile iletişim olanaklarının sağlanması onların dili kavramaları ve ifade etmelerinde hızlı ilerlemelerin olmasını sağlar. Çocukların iletişim becerileri, konuşulan konuya ve kişiyi tanımalarına göre değişir. Tanıdıkları kişilerle bildikleri konularda yüz yüze konuşmada başarılıdır. Çocuk, yüz yüze olan ilişkilerine çoğunlukla sözlü iletişimle başlar. Çocuk için çevrede büyük bir çocuğun bulunması, dilin kullanımını öğrenmesi için ortam oluşturur. Çocuklar; büyük çocuklarla anne babaları arasındaki konuşmaları takip eder, onlara katılmaya çalışır ve sözlü iletişim süreleri giderek uzar. Konuşmaya katılımı çocukların konuşulan konuyu anlamalarına göre değişir. Konuşulanları dinleyerek, ben, sen, o gibi konuşma ögelerinin cümle içindeki kullanımını duyarlar.

Devamını oku...
 

Sosyal Gelişime Uygun Etkinlikler

e-Posta Yazdır

Sosyal Gelişime Uygun Etkinlikler

Sosyal Gelişime Uygun Etkinlikler

Sosyal geliĢim, çocuğun içinde bulunduğu grupla ya da yaşadığı kültürdeki diğer bireylerle geçinebilmesi ve onlar gibi davranabilmesidir.

Çocuklar, bebeklik döneminden itibaren yaşam deneyimleri aracılığıyla kendini tanıma ve kabul etmeyi öğrenirler. Bu öğrenme sürecinde ailesi kadar dıĢ çevrenin de çok önemli rolü bulunmaktadır. Çocukların olumlu ilişkiler kurabilmesi, içinde bulunduğu toplumun bir üyesi olduğunu kavrayarak aktif, katılımcı ve yaratıcı bir kiĢilik yapısı kazanması için öncelikle sosyal gelişim yönünden dikkatlice planlanmış etkinliklere ihtiyaç vardır.
Sosyal gelişimi destekleyici etkinlikler yoluyla çocuklara kazandırılması amaçlanan beceriler:

Gelişim düzeyine uygun olarak problemleri nasıl çözebileceğini ve nasıl karar alabileceğini öğrenebilme
Diğerlerini ve kendini kabul edebilme ve değerli olduğunu anlayabilme
Olumlu benlik algısını geliştirebilme

ÖĞRENME FAALİYETİ

Bağımsız davranabilme, kendi hareketlerinin ve davranışlarının sorumluğunu taşıyabilme
Sosyal iletişim becerilerini geliştirebilme
Aile içindeki rolünü oynayabilme
Kuralların gerekliliğini anlayabilme
Kendi kültürünün geleneklerini fark edebilme
Toplum içinde yaşayan birey olarak kendini kabul edebilmesi
Dünyada farklı kültürlerin ve insanların olduğunu fark edebilme
Geçmişteki ve şu andaki toplumları öğrenebilme ve geniş bir çerçeve içinde iliĢkilerini anlayabilme
Liderlik ve grup ilişkilerini anlayabilme
Çevrenin insan yaşamındaki önemini anlama, çevresel problemleri araştırma ve problemlere çözümler üretebilme
Yeni teknoloji bilgisinin farkına varabilme
Sosyal gelişim ile ilgili etkinlikleri planlama ve uygulamada eğitimcilerin dikkat etmeleri gereken özellikler şunlardır:
Çocukların yaş ve gelişim düzeyine uygun, kendilerini rahat hissedebilecekleri güvenli ve bağımsız hareket etmeyi öğrenebilecekleri çevresel düzenlemeler yapmak
Çocukların kendini kabulünü sağlayıcı ve olumlu benlik kavramını geliştirmeye ilişkin destekleyici tavır ve tutumlar benimsemek
Başka çocuklarla ve yetişkinlerle birçok durumda iletişim kurmayı destekleyen, çocukların birbirlerini gerçek anlamda tanımalarına olanak veren ortamlar yaratmak
Çocukların toplumdaki değişik sosyal rollerin farkına varmalarını ve bu rollerin toplum için önemini anlamalarını sağlamak
Çocukların sorumluluk duygusunu kazanabilmelerine fırsat vermek
Çocukların seçim yapma ve karar verme becerilerini kazanabilmelerine fırsat vermek
Çocuklara bir grubun üyesi olduğunu fark ettirecek ve gruba uyumunu kolaylaştıracak ortamlar hazırlamak

Devamını oku...
 

Dilin Bileşenleri Nelerdir?

e-Posta Yazdır

Dilin Bileşenleri
Dil gelişimi konusunda yapılan çalışmalar doğrultusunda dil gelişimi; ses, sıra ve anlam sistemlerinden oluşur. Bunlar aşağıdaki gibi ifade edilebilir.

Ses Bilgisi

Konuşma dilinde anlamı ayırt etmeye yarayan en küçük ses birimleri, ses sistemlerini oluşturur. Çocuklar sesin akışını duymalıdır. Sesin akışını algılayan çocuk, bu sesleri küçük parçalara bölerek kendi dilini oluşturmaya başlar. Ünlü ve ünsüz ses birimlerinin farklı bileşimler hâlinde kullanılmasıyla sözcükler meydana gelir. Her dilin kendine özgü ses sistemleri vardır. Çocuklar yaklaşık olarak 2,5 yaşlarına kadar tüm ünlü ve ünsüz sesleri çıkarabilir. Tüm seslerin çıkarılması 7-8 yaşlarına kadar sürer.

Biçim Bilgisi
Sözcüklerin içyapılarını ilgilendiren kuralları içerir. Bu kurallar dildeki kök ve ekleri, bunların birleşme şekillerini ve çekim özelliklerini kapsar. Bir dilde anlam taşıyan en küçük birime biçim birim (morfem) denir. Bağımlı ve bağımsız olmak üzere iki tip biçim birim vardır. Bağımsız biçim birim tek başına kullanılabilir, bağımlı biçim birim ancak bağımsız biçim birim ile kullanılabilir. Örneğin “kuş” bağımsız biçim birimdir. Ama “kuşlar” sözcüğündeki “lar” bir bağımlı biçim birimdir ve yalnız kullanılamaz. Çocuklar sözcükleri öğrenip bunların anlamlarını anladıkça bu sözcüklerle ilgili kuralları da öğrenirler.

Devamını oku...
 


Sayfa 2 / 6