Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Sitesi

  • Yazıtipi boyutunu arttır
  • Varsayılan yazıtipi boyutu
  • Yazıtipi boyutunu azaltır
Anasayfa Çocuk Gelişimi Sosyal Gelişim Maslow’un İhtiyaçlar Teorisi Nedir?

Maslow’un İhtiyaçlar Teorisi Nedir?

e-Posta Yazdır

İhtiyaçlar teorisinin konsepti, Amerikalı psikolog Abraham Maslow tarafından, 1943 yılında yayınlamış olduğu “A theory of human motivation (insan motivasyonunun teorisi)” çalışmasında ve ardından Motivation and Personaliyt (motivasyon ve kişilik) isimli kitabında ortaya çıkmıştır.

Bu hiyerarşi teorisine göre, insanlar temel ihtiyaçlardan başlayıp, belirli kategorilerdeki ihtiyaçlarını karşılayıp, daha ileri safhaya geçer ve piramit şeklinde o kategorideki ihtiyaçlarını gidermeye çalışıp yine bir üst kategoriye geçer. Bu hiyerarşi modeli genellikle piramit şeklinde gösterilir. En alt seviye, insanların en temel ihtiyaçları bulunurken, üst katmanlara çıkıldıkça ihtiyaçlar daha kompleks hale gelir. Piramidin en alt seviyesinde bulunan ihtiyaçlar, yiyecek, su, uyku ve ısınma gibi insanların yaşamını idame ettirebilmesi için gerekli olan temel şartlardır. Bu seviyedeki ihtiyaçlarını karşılayabilen kişiler, bir üst seviye olan emniyet ve güvenlik kategorisine geçerler. Piramidin ileri safhalarına geçildikçe psikolojik ve sosyal ihtiyaçlar oluşur. Önceleri aşk, arkadaşlık ve dostluk gibi ilişkiler önemli hale gelirken ve sonraki aşamalarda da kişisel saygınlık ve başarma ihtiyaçları öne çıkar.

İhtiyaç Çeşitleri

Maslow, teoride geçen tüm ihtiyaçların bir içgüdü gibi olduğunu ve davranış motivasyonunda çok önemli rol oynadığına inanmıştır. Psikolojik, güvenlik, sosyal ve saygınlık ihtiyaçları ‘yoksunluk ihtiyaçları’ olarak bilinir. Bu alt seviye ihtiyaçların giderilmesi, hoş olmayan sonuçları önlemek adına önemlidir. Maslow piramidin en üst seviyesini gelişme ihtiyaçları olarak ifade etmiştir. Gelişme ihtiyaçları, bir şeyin olmamasından dolayı ortaya çıkmaz aksine kişiliğin gelişmesi için oluşan bir istektir. Yapılması gereken piramidin en üst düzeyinde bulunan kendini gerçekleştirme seviyesine gelme aşamasının önündeki engelleri yani piramidin alt katmanlarındaki ihtiyaçların giderilmesidir.

1 Fizyolojik–Bedensel Gereksinmeler

Fizyolojik ihtiyaçları yeterli ve zamanında karşılanan birey, kendisini güvende hisseder. Öğretmenin sınıfta uyulması gereken kuralları açıkça duyurması, öğrencinin kendisini güvende hissetmesini sağlar. Korku ve kaygı, öğrencilerin güvensizlik hissetmesine neden olur.

2. Güvenlikte Olma

Fizyolojik ihtiyaçları yeterli ve zamanında karşılanan birey, kendisini güvende hisseder. Öğretmenin sınıfta uyulması gereken kuralları açıkça duyurması, öğrencinin kendisini güvende hissetmesini sağlar. Korku ve kaygı, öğrencilerin güvensizlik hissetmesine neden olur.

3.  Ait Olma

Bireyin içinde yaşadığı topluma ait olduğunu hissetmesi için fizyolojik ve güvenlikte olma gereksinimlerinin giderilmiĢ olması gerekir. Birey kendisini bir gruba ait hissettiğinde mutlu olur. Örneğin; bir öğrenci, öğretmeni ve arkadaşları tarafından benimsendiğini, sınıfın bir parçası olduğunu bilmek ister. Bu nedenle öğretmen, öğrencileriyle tek tek ilgilenirken öğrencilerin birbirleriyle iyi ilişki kurmalarını ve birbirlerini sevmelerini sağlamalıdır

4. Statü Kazanma

Fizyolojik, güvenlikte olma ve ait olma ihtiyaçları karşılanan birey, kendi kendine saygı duymayı, arkadaĢlarının ona saygı duymasını ve yeteneklerinin arkadaşları tarafından takdir edilmesini ister. Öğretmenler, öğrencilerin yeteneklerinin farkına varmalı, onların yeteneklerini ve olumlu davranışlarını ödüllendirmelidir. Öğretmen, çocukların başarısızlıkları karşısında onları eleştirmek yerine başarılı olmalarını sağlayacak ortamları düzenleyerek güdülenmelerini sağlamalıdır.

5-Üst Düzey Gereksinmeler

Kişi, temel gereksinmeleri karşılandıktan sonra kendini gerçekleĢtirme güdüsü davranışlarını yönlendirmeye başlar. Kendini gerçekleĢtirme sürecindeki insanlar, kendine ve dıĢ dünyaya ilişkin bilgileri edinme, olup bitenleri daha iyi anlayabilme gereksinimi duyarlar. Çevresi ve kendisi hakkında aydınlandıkça daha ince, estetik, soyut alanlarla ilgilenmeye yönelir, yaratıcılığı ortaya çıkar. Üst düzey gereksinmeler hiçbir zaman tam olarak karşılanamaz çünkü birey, sürekli daha iyisini elde etmeyi ister.

Kaynak Megep