• "Çocukların, nasihatten çok iyi örneğe ihtiyaçları vardır."

  • "Çocuğa verilebilecek en güzel şey zamandır."

  • "Çocukta ruh ve beden eğitimi ve gelişimi beraber yürütülmelidir. " (İbni Sina)

  • "Anneler dua ettiklerinde çocuklarının çevresindeki zırhı görselerdi, duayı hiç bırakmazlardı" Hz.Muhammed

Copyright 2020 - Çocuk Eğitimi

Kardeş Kavgalarını (Savaşlarını) ve Kardeş Rekabetini Önlemenin 4 Yolu

Birden fazla çocuğu olanlar için kardeş rekabeti son derece normaldir. Ama bir çocuk diğer çocuğa zorbalık, kabadayılık yapmaya başlamışsa bu bir probleme dönüşebilir. Bu göründüğünden daha da karmaşık bir konudur. Görünüşte birbiriyle sürekli atışan, savaşan ve anlaşamayan iki çocuğunuz vardır. Bunun pek çok sebebi olabilir, ama bu rekabetin merkezinde olan ise şu ki, biri diğerinin kurbanı ve diğerinden daha az baskın, güçlü vb. ise bu çocuk genellikle baskın ağabey ya da ablasına göre kendisinin daha az sevildiğini düşünür.

      Kardeş rekabeti pek çok aile için zor ve acı veren bir konudur ama bir parantez açmak gerekirse: rekabet ve kıskançlık hayatın normal bir parçasıdır. Sizin sorumluluğunuz ise çocuklarınıza bu duygularla sağlıklı bir şekilde başa çıkmalarını ve bu duyguları dengelemeyi öğretmeniz. Duygu kontrolünü çocuklukta öğrenmeyenler bunu yetişkinlik hayatına da taşımaktadırlar. Kardeş kıskançlığına eşlik eden adaletsizlik, dürüst olmamak ve kurban etme, kurban olma duyguları ileriye doğru daha da baltalayıcı, engelleyici bir hale gelebilmektedir. Birkaç basit yöntemi çocuklarınızla çalışabilir, kardeş rekabetini yönetmeyi başarabilir ve bugün evinize huzuru taşıyabilirsiniz.

Zorba Kardeş

Sakın sizi şaşırtmasın, zorbalık yapmak normal bir kardeş rekabetinin parçasıdır. Her günkü kardeş kavgalarıyla başa çıkabilmek için teknikleri vermeden önce “zorbalık, kabadayılık” olarak tabir ettiğim davranışı yapan çocuklarla ilgili birkaç noktaya değinmek istiyorum. Genellikle daha büyük ve güçlü olan çocuk kabadayı rolündedir ve diğer kardeşine sürekli eziyet eder. Ezilen çocuk bir şekilde kızgınlığı bir şeylerden çıkarmalı ve bunu büyük kardeşe yansıtmalıdır. Genellikle alay edilen küçük çocuk doğrudan büyük kardeşin karşısında duramaz ve hırsını ve öcünü almanın dolaylı yolu olarak içinden bir şeyler söyler ya da ona isimler takar.

Eğer çocuklarınızdan biri diğerlerine zorbalık ediyor ve kendi patron gibi diğerlerini kontrol ediyor ve kullanıyorsa bunun altında ciddi kendine güvensizlik ve düşünce hataları yatmaktadır. Kendini iyi hissetmek için diğerlerine kırıcı davranıyor olabilir. Böyle durumlarda bir tartışma olduğunda bundan tüm çocuklarınızı sorumlu tutmalısınız. Fakat zorbalık yapan da herhangi bir öfkeli davranış ya da atışmadan sorumlu tutulmalı. Olayla ilgili her çocuğa davranışlarından dolayı bir karşılık(sonuç) verin (odaları ayrıysa odaya göndermek, 2 saat bilgisayar yasağı, fazladan 10 sayfa kitap okumak ya da kavga etmek yerine bu olayı nasıl çözmek için 10 çözüm yazmak gibi). “Hiç birimizin eziyet etmeye hakkı yok! , birbirinizi incitmenize izin vermiyorum! , Kızabilirsin ama bu vurabilirsin ya da küfredebilirsin demek değildir!” gibi şeyler söylemelisiniz. Kuralların öfkeli olsa bile uygulanacağını bilmeli. Kabadayılık eden çocuk herkesi test etmektedir. Çünkü gücünü herkes üzerinde göstermeyi ister. Fakat ebeveyn olarak bu düşünceleri düzeltmelisiniz ve davranışlarının sonucundan sevdiği şeylerden makul oranda mahrum bırakmanızı öneriyorum.  

Kardeş Rekabetini Yönetmenin 4 Yolu

Çocukların her ikisini de davranışlarından sorumlu tutun. Pek çok kardeş kavgasında genellikle her iki çocuk da davranıştan sorumludur. Çocuklardan biri diğeriyle alay etmeye başlar ya da ona bir isim takar ve alay etme ve isim takma voleybolu başlar. Zamanla bu olayları kimin başlattığını anlarsınız ama size tavsiyem her ikisini de sorumlu tutmanız. Şuna benzer bir kural koyun, eğer kavga ederseniz, herkes yatağına yarım saat önce yatacak. Kimin hatası olduğu ya da kimin başlattığı önemli değil. Şöyle söyleyebilirsiniz, “Çocuklar kuralları biliyorsunuz, atışmak yok. Bunun hakkında konuşana kadar 15 dakikalığına odalarınıza gidin.”

Bir “Atışma masası” kurun. Eğer evinizde istisnasız her akşam atışmalar, dövüşler oluyorsa, her akşam bir saat belirleyin, mesela altı buçuk, her akşam o saatte o masaya karşılıklı oturup atışabilsinler. Oturdukları zaman konuşacak bir şey bulamayacaklar, bulsalar bile çok sürmeyecek. Konuşacak, atışacak bir şey bulamasalar bile yarım saat masada kalmalarını sağlayın. Ve gün boyu atışmazlarsa, akşam bu masada oturmak zorunda kalmayacaklarını söyleyin. Harika bir yöntemdir bu.

Çocuklarınızın kavgalarında hakemlik yapmayı bırakın. Çocuklarınızın kavga ederken kavgayı nasıl durdurursunuz? Bu zorbalık, kabadayılık olayı değil, o yüzden hakemlik yapmayın. Kimin doğru, kimin yanlış olduğunu yargılamayın. Bunun yerine şöyle diyebilirsiniz “evde kavga, dövüş etmek yok, ve bu da davranışınızın sonucu. Birbirinizle geçinmeyi öğrenmek zorundasınız. Eğer bunu yapmaya istekli değilseniz, davranışlarınızın sonucu ikiniz için de aynı olacak.” Çocuğunuz için önemli olan bilgisayar, cep telefonu, atari vs. yoksun bırakabilirsiniz makul ölçülerde.

Her zaman ebeveynlere çocuklar için serbest etkinlik saati yapmalarını tavsiye ederim. Bu saat, ödevler tamamlandıktan sonra olmalı ve çocuk oyun oynama, bilgisayar, telefonda konuşma gibi sevdiği etkinlikleri yapmalı. Ve bu zamandan kaybetmek onların hoşuna gitmeyen bir durum olacaktır. Kavga ettiklerinde bu zamandan 15 dk. gittiğini söylediğinizde yanlış davranışları için iyi bir sonuç olacaktır.

Kıskançlığın Fitilini Sökün. Çocuklarınızdan biri diğerini kıskandığında size tavsiyem kıskançlığını azaltacak bir oyun oynayın. Nasıl mı? Olayı büyütmeyin. “Bilirsin, bu çok doğal, bazen hepimiz kıskançlık hissedebiliriz. Ahmet çok iyi bir maç oynamış olabilir fakat seni matematik ödevini yaparken gördüm. Tüm gece uğraştın ve çok zordu ödevin.” Her zaman çocuğunuzun iyi özelliklerini ona hatırlatın, ona gösterin.

Bazen kıskanan çocuğa daha çok ilgi gösterirler. Bunun iyi bir fikir olduğunu düşünmüyorum. Çünkü ilgi göstererek onun yıkıcı duygularını ödüllendirmiş oluyoruz.  Bunun yerine her iki çocuğunuzu da eşit ödüllendirin. Onlara sık sık güzel davranışları için küçük iltifatlar edin, onları onaylayın. Böylece çocuk onaylanmış ve ihtiyaçları karşılanmış hissedecektir.

Çocuklarınıza ailede desteğin, yardımlaşmanın önemini vurgulayın “Biz bir aileyiz, yardımlaşmalıyız, birbirimizi korumalıyız” gibi. Birlikte aktiviteler yapın.

Kıskançlık çok normal ve doğal bir duygudur. Önemli olan incitici noktaya vardığı zaman çocuğunuza bu duygularını dengelemeyi ve dengeli bir şekilde yaşamasını öğretmektir. Çocuğunuzun olumlu davranışlarını görün, onaylayın ve ödüllendirin. Onlara sevginizi ve ilginizi verin. Sınırlar koyun, her çocuğun sınıra ihtiyacı vardır. Davranışlarının karşılığının ne olduğunu bilsin. Tabi ki hepsi makul ölçülerde olmalı ve çocuğun haklarını istismar etmeden yapılmalı.

Uzm. Psk. Nur Aydoğan

http://nuraydogan.terapi.com

f t g m